آثار نزار قبانی1

دفتر شعر: قالت لی السمراء

       نزارقبانی سرودن شعر را از سال 1939 میلادی حدودا در سن شانزده سالگی آغاز نمود و اولین دفتر شعری اش را با عنوان « قالت لی السمراء» ( آن زن سبزه به من گفت) در سال 1944 منتشر کرد. این دفتر شعری تعبیری ست جسورانه از رنجهایی که نسل بعد از جنگ دوم در جهان عرب با آن روبرو بوده اند .او برای چاپ این دیوان با مقاومت خشک اندیشان و به اصطلاح اخلاق گرایان مواجه شد اما این تعصب و کارشکنی ها ذره ای از تصمیم قبانی مبنی بر ایجاد جمهوری شعر نکاست.

        سروده های او خروج شکلی و محتوایی از سبک شعر سنتی عرب به حساب می آمد. به گفته خود قبانی با اختراع زبان جدیدی برای بیان شعرش از قطار کهنه و فرسوده شعرعرب پیاده شد و پا در جاده ای نهاد که هیچ کس را یارای گام نهادن در آن نبود. او با وجود خشم و غضبهای ابراز شده در شکستن دیوارهای کهنه بلاغت قدیم گامی به عقب بر نداشت، و همچنان در سرودن عاشقانه های بی پروا راه خود را استمرار بخشید.

         دفتر شعری « قالت لی السمراء»  شامل 28 شعر بلند است که دو قصیده معروف و جنجالی قبانی با عنوانهای: « رافعة النهد » و « نهداک » را دربر دارد. گذشته از لحن بی پروا و گاه بی پرده و صریح نزار در این دفتر،عبارات زیبا، پرمعنا و بسیار لطیف و شاعرانه ای دیده می شود که با توجه به زمان سرودن این اشعار و میزان تجربه کم شعری قبانی در نوع خود بی نظیر است. علاوه بر این واکنش سریع نقادان و دیگر شاعران و مخاطبان عرب نیز در زمان چاپ و نشر این دفتر خود گواه دیگری بر این توانایی ست.

        خود قبانی در مورد این دفتر چنین می گوید: « وقتی ما می نویسیم چیزی را می شکنیم و طبیعت هرچیز شکسته آن است که برای دفاع از خویش فریاد بر می آورد. قالت لی السمراء ، هنگام انتشارش در سال 1944، در پیکر شهری که از اعتراف به وجود و آرزوهای خویش سر باز می زد، دردی عمیق ایجاد کرد. »

کتابهای نزار قبانی

     قبانی در طی پنجاه سال، پنجاه کتاب شعر و نثر از خود بر جای گذاشته است. عمده ترین مجموعه های شعر عاشقانه او عبارتند از:

 زیبای گندمگون به من گفت(1944)؛

طفولیت یک نار سینه(1948)؛

سامبا(1449)؛

تو از آن من هستی(1950)؛

شعرها(1956)؛

دلدار من(1961)؛

نقاشی با کلمات(1966)؛

 یادداشت های روزانه یک زن لاابالی(1968)؛

 شعرهای وحشی خو(1970)؛

کتاب عشق(1970)؛

صد نامه عاشقانه(1970)؛

شعرهایی قانون شکن(1972)؛

دوستت دارم...دوستت دارم...والی آخر(1978)؛

برای بیروت همراه با عشق(1978)؛

شهادت می دهم که جز تو زنی نیست(1979)؛

قاموس عاشقان(1981)؛

شعر بلقیس(1982)؛

عشق در برابر چراغ قرمز درنگ نمی کند(1985)؛

 تنهاعشق پیروزاست(1990)؛

یادداشت های دفتر شکست(1991)؛

من یک مرد و تو قبیله ای از زنان(1993)؛

پنجاه سال در ستایش زنان(1994).

        دفترهای نثر او عبارتند از:

        شعر چراغی است سبز؛

داستان من و شعر؛ شعر چیست؛

 کلمات نیز با خشم بیگانه نیستند؛

چیزی از نثر؛

از برگ های ناشناخته من؛

زن در شعر و زندگی من.

        در مجموعه آثار منظوم و منثوری که از نزار قبانی برجای مانده است عمده ترین ویژگی آن ها نوگرایی و نو آوری در زبان و محتوا و ساختار شعر است. او این نوگرایی را چه در اشعار عاشقانه و چه در اشعار وطنی خود به نمایش گزارده است.

 

ادامه دارد................................